Onderzoek VitaValley

Zorgvrijstaat laat zien wat een zorgzame gemeenschap oplevert

Onderzoek VitaValley

Zorgvrijstaat laat zien wat een zorgzame gemeenschap oplevert

Nieuw onderzoek van VitaValley laat zien dat iedere euro die wordt geïnvesteerd in Zorgvrijstaat in Rotterdam minimaal 5,7 euro maatschappelijke waarde oplevert. In opdracht van Zorginstituut Nederland onderzocht VitaValley de impact van deze zorgzame gemeenschap in Rotterdam-Delfshaven.

De waarde zichtbaar maken

Hoe ziet een zorgzame gemeenschap eruit in een grote stad? Zorgvrijstaat in Rotterdam laat al meer dan tien jaar zien wat er mogelijk is wanneer bewoners, vrijwilligers en professionals samen bouwen aan een gemeenschap waarin mensen elkaar weten te vinden. Vanuit Rotterdam-Delfshaven werken zij aan ontmoeting, mentale gezondheid en onderlinge steun.

Zorginstituut Nederland gaf opdracht voor een onafhankelijke Social Return on Investment-analyse (SROI) van deze Rotterdamse gemeenschap. Met deze methode worden maatschappelijke opbrengsten inzichtelijk gemaakt, in euro's waar dat kan en kwalitatief waar dat nodig is. Het onderzoek kijkt naar de periode 2025 tot en met 2029 en is bewust voorzichtig opgesteld. Om overschatting te voorkomen zijn de berekeningen gecorrigeerd met een conservatieve impactclaim van vijftig procent. Alle aannames zijn transparant gemaakt en getoetst met betrokkenen.

Zelfs met die voorzichtige uitgangspunten levert iedere geïnvesteerde euro minimaal 5,7 euro maatschappelijke waarde op. Bij een realistischer inschatting van de bijdrage aan mentale gezondheid loopt dat op tot 6,3 euro. Omdat een aantal maatschappelijke effecten niet in geld is uit te drukken, vormen deze uitkomsten een ondergrens.

De opbrengst komt op veel plekken terecht

De grootste opbrengst is zichtbaar bij inwoners zelf. Zij ervaren meer kwaliteit van leven, meer eigen regie en minder eenzaamheid. Ook naasten profiteren daarvan. Daarnaast ontstaan maatschappelijke baten voor gemeenten, zorgverzekeraars, werkgevers en de Rijksoverheid.

Over een periode van vijf jaar vertegenwoordigt dat een maatschappelijke waarde van ongeveer 17,7 miljoen euro, tegenover een investering van circa 3,1 miljoen euro.

Niet alle opbrengsten laten zich in cijfers uitdrukken. Denk aan het vertrouwen dat groeit tussen bewoners en professionals, sterkere sociale netwerken in de wijk of vrijwilligers die zingeving ervaren en daardoor zelf gezonder blijven. Ook de rol van Zorgvrijstaat als leerplek voor nieuwe vormen van welzijn en zorg is niet meegenomen in de berekening.

Onafhankelijke data wijzen dezelfde kant op

Voor het Land van Omzien maakt dit onderzoek zichtbaar wat in de praktijk al langer zichtbaar is.

De SROI-analyse staat niet op zichzelf. De Vrije Universiteit Amsterdam vergeleek de Rotterdamse wijk Middelland met tien vergelijkbare wijken in Nederland. Daarbij werd onder meer gekeken naar leeftijdsopbouw, huishoudenssamenstelling, achtergrond en woningwaarde.

Ook die vergelijking laat zien dat het zorggebruik in Middelland lager ligt dan in vergelijkbare wijken. Dat geldt voor zorgkosten, ondersteuning vanuit de Wmo en de langdurige zorg. Daarmee ondersteunen de onderzoeksgegevens het beeld dat ook uit de SROI-analyse naar voren komt.

Een volgende stap voor zorgzame gemeenschappen

Voor het Land van Omzien maakt dit onderzoek zichtbaar wat in de praktijk al langer zichtbaar is. Zorgzame gemeenschappen creëren maatschappelijke waarde die veel verder reikt dan de mensen die er direct aan deelnemen. Tegelijk laat het onderzoek zien dat de opbrengsten breed landen, terwijl de financiering vaak tijdelijk en versnipperd is. Dat roept de vraag op hoe duurzame afspraken kunnen ontstaan die aansluiten bij de waarde die deze gemeenschappen al laten zien.

De analyse van Zorgvrijstaat is de derde in een reeks SROI-onderzoeken van VitaValley naar zorgzame gemeenschappen. Eerder verschenen onderzoeken naar Sociaal Centrum Eijsden en Pand9 in Zaltbommel. Daarnaast is ook een SROI-analyse uitgevoerd van de zorgzame gemeenschap in Numansdorp. Samen met Nederland Zorgt Voor Elkaar brengt VitaValley zo steeds beter in beeld welke maatschappelijke waarde zorgzame gemeenschappen creëren.

Het hele rapport lezen?

Wil je het hele rapport lezen? Dat kan via de knop hieronder.

Lees meer

Meet-up Zorgvrijstaat: de lokale gemeenschap als vertrekpunt

In het Het Wijkpaleis in Rotterdam kwamen vrijdag 19 juni bewoners, bestuurders, beleidsmakers en vertegenwoordigers van landelijke organisaties bijeen rond een vraag die steeds nadrukkelijker op tafel ligt: wat is er nodig zodat zorgzame gemeenschappen vanzelfsprekend vertrekpunt zijn in welzijn, zorg en hulp?

Lees meer
Van loempiakar tot Wijkpaleis voor Rotterdam-Middelland

In Rotterdam-Middelland begon het klein: een loempiakar in het park. Een tijdelijke ontmoetingsplek waar bewoners elkaar tegenkwamen. Wat ontstond, bleek groter dan een zomeractiviteit. Het groeide uit tot het Wijkpaleis, een vaste plek van en voor de wijk.

Lees meer