Als we echt willen bouwen aan het Land van Omzien moeten we de lokale situatie als vertrekpunt beschouwen, ook voor hoe we geld besteden. Samen met het lokale initiatief Sociaal Centrum Eijsden gaven we als Participatiecoalitie een flinke zet aan het debat over het verleggen van financieringsstromen.
Grote zorgverzekeraars, het ministerie van volksgezondheid en de gemeente Eijsden-Margraten sloten aan. Er werd gepraat over wat werkt, wat nodig is en wat echt anders moet. In deze video vertellen aanwezigen over de opgedane inzichten. Bekijk hieronder de video.
Eijsden is een dorp met bijna 10 duizend inwoners. Het Sociaal Centrum Eijsden groeide als initiatief van, door en met bewoners in 10 jaar uit tot een bruisend middelpunt. Betrokkenen organiseren veel activiteiten vanuit en voor de inwoners. Voor de ouderen is er bijvoorbeeld twee keer per maand een gezamenlijke maaltijd. Ook wordt er geschaakt, gewerkt in een grote moestuin en kun je in het Centrum naar de fysiotherapeut.
Degene die alle vrijwilligers, bezoekers, ondernemers en zorgprofessionals bij elkaar brengt is Maria, de ‘krachtenbinder’. Zij krijgt 10 uur per week betaald voor haar werk. Maar de activiteiten kosten haar minstens 20 uur van haar tijd. Ze werkt dus 10 uur ‘gratis’. En dat is eigenlijk niet de bedoeling, vindt het Sociaal Centrum Eijsden. Het kost het bestuur al jaren veel energie om subsidie te krijgen voor de krachtenbinder. Terwijl nu ook aangetoond is dat zo’n ‘spin in het web’ veel meer oplevert dan ze kost.
In aanloop naar deze meet-up voerde Marcel Canoy, hoogleraar gezondheidseconomie aan de VU, een onderzoek uit naar de maatschappelijke waarde van de krachtenbinder voor het Sociaal Centrum Eijsden en de gemeente Eijsden-Margraten. De uitkomst was helder: elke euro die hierin wordt geïnvesteerd, levert in ieder geval zes euro maatschappelijke waarde op. En waarschijnlijk nog wel meer, maar dat viel wetenschappelijk niet hard te maken, aldus Canoy.
Lees hier meer over het onderzoek van Canoy.
Wat in dit Limburgse dorp speelt, geldt voor veel plekken in Nederland. Tijdens de bijeenkomst in Eijsden werd een gedeelde frustratie uitgesproken: het steeds opnieuw moeten aantonen dat lokale initiatieven werken. Het gaat immers om relatief kleine bedragen, die veel opleveren. Ook wordt de zorg flink ontlast.
Het vraagt veel inspanning van het (vaak vrijwillige) bestuur om steeds weer tijdelijk geld te regelen. Dit gaat af van de tijd die ze hebben voor het runnen van het centrum zelf, en het heeft invloed op het enthousiasme van zo’n bestuur.
Daarnaast gaat er een meer fundamentele vraag schuil achter het gesprek: wie bepaalt waar we als samenleving in willen investeren? Kan de lokale gemeenschap daarin meer zeggenschap krijgen en wat betekent dat voor andere partijen? We zijn duidelijk op weg naar een nieuw samenspel.
Tijdens de bijeenkomst in Eijsden bleek dat de zorgverzekeraars en de gemeente voor de korte en middellange termijn bereid zijn om structureel geld vrij te maken voor de krachtenbinder. Ook zij zien de toegevoegde waarde van zo iemand. Dit was een belangrijke doorbraak richting duurzame financiering van lokale gemeenschapsinitiatieven.
De hoopvolle verwachting is dat meerdere gemeenten zich over de streep laten trekken nu er -ook wetenschappelijk- is aangetoond dat het volgen van de plannen van een lokale gemeenschap, zoals de inzet van een krachtenbinder veel voordeel oplevert. Voor de portemonnee én de maatschappij.
Vanuit de Participatiecoalitie leggen we de horizon iets verder. En verkennen we met landelijke beleidsmakers hoe de lokale gemeenschap het vertrekpunt kan worden. Hoe die burgers zeggenschap en structurele financiering kunnen krijgen. Samen bouwen aan het Land van Omzien!
De partners binnen de Participatiecoalitie helpen je op weg. Niet door het over te nemen, maar door naast je te staan. Je kunt altijd contact opnemen.