In het Limburgse Ven-Zelderheide organiseren inwoners al jaren zorg en ondersteuning dicht bij huis. Niet vanuit regels of systemen, maar vanuit betrokkenheid bij elkaar. Met een dorpsondersteuner, een ontmoetingsplek en een netwerk van vrijwilligers zorgt het dorp dat mensen gezien worden en hulp dichtbij blijft.
De Huuskamer vormt het hart van het dorp. Van maandag tot en met vrijdagmiddag is iedereen welkom om binnen te lopen. Vrijwilligers zorgen voor koffie, activiteiten en gezelligheid. Op dinsdagavond wordt er samen gegeten, bereid door een kookteam uit het dorp.
Rond deze ontmoetingsplek ontstond een breed netwerk van vrijwilligers. Zij verzorgen onder meer vervoer, tuinonderhoud, boodschappenhulp en het gastheerschap in De Huuskamer. Ook beheert de stichting hulpmiddelen zoals rollators en rolstoelen die tijdelijk kunnen worden geleend. Daarnaast beschikt het dorp over een duofiets, zodat inwoners die niet meer zelfstandig kunnen fietsen toch samen een rondje kunnen maken.
Een belangrijke schakel in dit netwerk is Josine van Deurzen, de dorpsondersteuner van Ven-Zelderheide sinds 2014. Zij is voor inwoners het eerste aanspreekpunt bij vragen over zorg, welzijn of leefbaarheid. Mensen kunnen bij haar terecht met zorgen, ideeën of praktische vragen. Omdat zij zelf in het dorp woont, is zij makkelijk benaderbaar en zichtbaar in het dagelijks leven.
Josine verbindt inwoners met elkaar en met professionele organisaties wanneer dat nodig is. Samen met de wijkverpleegkundige en een medewerker van het gemeentelijke toegangsteam vormt zij het dorpsteam. Door die samenwerking kunnen signalen uit het dorp snel worden opgepakt en kan ondersteuning op tijd worden geregeld.
Door de korte lijnen en het vertrouwen tussen inwoners weten mensen elkaar sneller te vinden. Problemen worden eerder gesignaleerd en ondersteuning komt sneller op gang.
De rol van de dorpsondersteuner speelt daarin een belangrijke rol. Omdat Josine midden in het dorp staat en niet wordt gezien als een ‘officiële’ hulpverlener, voelen inwoners zich vrij om bij haar aan te kloppen. Dat maakt de stap naar hulp kleiner en versterkt het gevoel dat zorg en ondersteuning iets is van het dorp zelf.
De kracht van Ven-Zelderheide zit in lokale regie. Toen de gemeente vroeg om aan te sluiten bij een nieuw beleidsplan voor dorpsondersteuners, ontstond in het dorp de vraag hoe de menselijke maat behouden kon blijven.
Met ondersteuning van VKKL (Vereniging Kleine Kernen Limburg) gingen inwoners hierover in gesprek met de gemeente. Het resultaat: de bestaande werkwijze bleef behouden en de gemeenschap houdt zelf regie over de dorpsondersteuner.
Zo blijft zorg georganiseerd op een manier die past bij het dorp en bij de mensen die er wonen.
Lokale gemeenschappen kunnen zelf zorg organiseren
Ontmoetingsplekken versterken verbondenheid
Dorpsondersteuners verbinden formele en informele netwerken
Regie in de gemeenschap houdt zorg menselijk
Overal in het land laten mensen zien dat het anders kan. In buurten, dorpen en gemeenschappen waar zorg en welzijn weer van ons allemaal worden.
Samen initiatief nemen verbindt een dorp
Altijd iemand die naar je omziet
